بر چسب اطلاعات مواد غذایی به مصرف کننده حق انتخاب می دهد

با شناسنامه بخرید

چند بار قبل از اینکه خوراکی را بخرید ابتدا به دقت " برچسب اطلاعات " آن را مطالعه کرده اید؟ به این مساله دقت کرده اید که که چه ترکیب هایی در ماده غذایی مورد نظر وجود دارد؟ کدام یک از آنها مناسب و کدامیک نامناسب است ؟ از جنبه دیگری به ماجرا نگاه کنیم. به نظرتان ما به عنوان مصرف کننده چقدر حق داریم محصولات غذایی را خریداری کنیم که برچسب اطلاعاتی شان کامل بوده و به این ترتیب بتوانیم برای خرید " قدرت انتخاب" داشته باشیم؟

در درج برخی از اطلاعات در برچسب " ارزش غذایی " هر محصول ضروری است. اگر در جدول محصولی این اطلاعات درج نشده باشد، به این معنی است که کارخانه سازنده اطلاعات ضروری مورد نیاز مصرف کننده را بیان نکرده است، اما برخی اطلاعات، مشخصات مخصوص هر محصول است، بنابراین در محصول دیگر نباید به دنبال آن گشت. ابتدا درباره اطلاعات ضروری و سپس درباره اطلاعات ضروری و سپس درباره اطلاعات هر محصول صحبت خواهیم کرد.

Food_labeling.jpeg

الف: اطلاعات اصلی

1) جدول بر اساس واحد

برچسب مواد غذایی، همان بخشی است که به صورت جدول دیده می شود. این جدول با توجه به نوع ماده غذایی، مقدار ترکیب های موجود در یک ماده غذایی را به تفکیک مشخص می کند. معمولا میزان ترکیب های مواد غذایی داخل بسته، به ازای " هر 100 گرم" محاسبه می شود. این جدول بیانگر " ارزش غذایی " ماده غذایی خریداری شده است.

 

2) کالری

یکی از نکته هایی که باید حتما در جدول ذکر شود، میزان "کالری" یا "انرژی" دریافتی ماده غذایی مورد نظر به ازای واحد بیان شده است، مثلا میزان کالری موجود در هر 100 گرم روغن. به این ترتیب می توان به طور تقریبی محاسبه کرد که از مصرف چه مقدار از این ماده غذایی، هر بار چقدر کالری دریافت می شود.

 

3) سدیم

یکی دیگر از ترکیب هایی که باید میزان آن در برچسب مواد غذایی ذکر شده باشد، مقدار سدیم است. این عدد به طور تقریبی نشان می دهد که میران "نمک" موجود در بسته غذایی خریداری شده چقدر است. همان طور که می دانیم سدیم یا نمک یکی از نگهدارنده های طبیعی نیز محسوب می شود.

 

4) شکر

مقدار این ترکیب نیز باید در برچسب مواد غذایی دیده شود. این نکته به خصوص درباره مواد غذایی شیرین، نکته مهمی است. به این دلیل که وجود آن باعث افزایش میزان کالری نیز می شود.

 

5) روغن

در برخی از مواد غذایی مانند روغن های مایع و جامد، میزان اسیدهای چرب ترانس به طور جداگانه مشخص می شود. علاوه بر اینکه باید میزان "اسیدهای چرب" نیز به تفکیک نوع و میزان نیز در برچسب اطلاعات ماده غذایی ذکر شود. به این ترتیب متوجه می شویم روغنی که میخریم حاوی چه نوع اسیدهای چربی است. از طرفی میزان اسید چرب ترانس آن چقدر است، اما در سایر مواد غذایی اغلب میزان روغن موجود به عنوان کلی "چربی" بیان می شود، مگر اینکه کارخانه سازنده برای اطلاع رسانی بهتر به مصرف کننده میزان روغن های اشباع و غیر اشباع و اسیدهای چرب موجود در بسته غذایی را نیز ذکر کند.

 

6) پروتئین

ماده غذایی دیگری که باید میزان آن ذکر شده باشد، پروتئین است، حتی در برخی از روغن ها که مقدار آن صفر است. به این ترتیب مصرف کننده متوجه می شود با خوردن مواد غذایی مورد نظر چقدر پروتئین گیاهی یا حیوانی دریافت می کند.

 

7) نگهدارنده ها

این ترکیب ها، هم از نوع شیمیایی برای انسان بی خطر بوده و هم می توانند از انواع طبیعی باشند. اضافه کردن این مواد به محصولات کارخانه ای، باعث افزایش طول مدت ماندگاری محصولات غذایی "shelf life" این محصولات می شود. نام و میزان مصرف این ترکیب ها باید در برچسب اطلاعات مواد غذایی یا در بخش "ترکیب تشکیل دهنده های محصول" نوشته شود.

1526122919.png

ب: اطلاعات فرعی

1) کلسترول

در انواع روغن ها، باید میزان "کلسترول" موجود در روغن عنوان شود، حتی اگر میزان آن بالا بوده یا صفر باشد، به این ترتیب مصرف کننده با توجه به این نکته که بسیار هم مهم است، محصول مورد نیاز را خریداری می کند.

 

2) امگا 3

به تازگی مد شده روی برخی خوراکی ها که این می تواند نشانه کیفیت بیشتر محصول باشد، عبارت "حاوی امگا3" حک شده است. اما اگر بخواهیم اطلاعات دقیق به مصرف کننده ارائه کنیم باید درباره ی برخی محصول ها مانند کنسرو ماهی، آجیل ها، روغن ها و میزان دقیق امگا 3 و 6 دریافتی از محصول مورد نظر را بیان کنیم.

 

ج: خارج از جدول

برخی اطلاعات دیگر جزو اطلاعات ضروری محسوب می شوند، اما جای آنها  در جدول " ارزش مواد غذایی " نیست. درج این مواد روی بسته بندی ماده غذایی ضروری است.

 

1) تولید و انقضا

یکی از نکته هایی که باید اول از همه به آن دقت کنیم، تاریخ تولید و انقضای محصول غذایی مورد نظر است. بهتر است هر محصول غذایی را که می خرید، تاریخ تولید روز را داشته باشد. این مساله درباره مواد غذایی که ماندگاری کوتاهی دارند مانند شیرها یا ماندگاری معمولی، بسیار مهم است. درباره مواد غذایی با ماندگاری طولانی تر نیز سعی کنید محصولی را خریداری کنید که حداقل 3، تا 6 ماه تا یک سال از تاریخ انقضای آن مانده باشد. در صنعت غذا محصولی مناسب خوردن است که زمان انقضای آن حداکثر به نیمه رسیده باشد، مثلا اگر تاریخ انقضای ماده غذایی 6 ماه است بهتر است آن را تا 3 ماه قبل از سر رسیدن زمان انقضای آن مصرف کنید.

 

2) ترکیب های غذایی

اینکه بدانیم ماده غذایی مورد نظر از چه موادی تشکیل شده، مهم است. این نکته به خصوص برای افرادی که به بیماری خاصی مبتلا هستند بسیار مهم است، مثلا افراد "سلیاک" باید بدانند که در ماده غذایی "گلوتن" وجود دارد یا نه؟  بنابراین جدول جداگانه ای با عنوان "ترکیب های غذایی" را حتما مطالعه کنید.

 

3) شیوه نگهداری

روی بسته باید شیوه نگهداری هر ماده غذایی ذکر شده باشد، مثلا "در جای خشک و خنک نگهداری شود" و یا "دور از دسترس اطفال نگهداری شود".

 

4) نشانه های استاندارد

امیدواریم که این نشانه های استاندارد واقعا نشانه مرغوبیت کالا باشند. روی همه مواد غذایی باید عبارت "ثبت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی" یا نشان "استاندارد کالای ایران" یا "شماره پروانه بهداشتی" همرا با "آرم یا نشانه" آن دیده شود، در غیر این صورت کالای مورد نظر استاندارد نیست.

 

5) دیگر نشانه ها

وجود برخی از نشانه ها علامت های "HACCP"، "ISO" و ... نشان می دهد. این محصول علاوه بر داشتن کیفیت اولیه، دارای ویژگی های دیگری نیز است. به این ترتیب محصول از کیفیت بهتری نسبت به انواع دیگر خود برخوردار است.

 

خارج از حوزه برچسب

علاوه بر اینکه باید محصول خریداری شده دارای مشخصاتی که به آن اشاره کردیم باشد. باید از بسته بندی مناسب نیز برخوردار باشد. مثلا قوطی کنسرو باید از انواعی باشد که داخل آن لاک مناسب خورده و در آن ترجیحا از انواعی باشد که قلاب مخصوص باز کردن در دارد. این دو نکته درباره تمام محصولات کنسروی صادق است. محصولات حاوی ترکیب های حساس به نور مانند آب معدنی، روغن های مایع، انواع سس ها و ... باید در بطری ها با رنگ کدر بسته بندی شوند، بنابراین برای انتخاب محصولات غذایی " به نوع و بسته بندی" محصول نیز دقت کنید.

 

 

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید