کم کاری تیروئید مادران باردار با ضریب هوشی جنین در ارتباط است

تیروئید غده ای کوچک و پروانه ای شکل جلوی گردن است که اندازه آن در یک فرد بالغ حدود 20 گرم است. این غده هورمون های تیروکسین (T4) و تری یدو تیرونین (T3) را که نقش مهم و اساسی در سوخت و ساز بدن دارند، ترشح می کند. با توجه به اینکه نیاز به هورمون تیروئید در دوران بارداری افزایش پیدا می کند، لازم است خانم های مبتلا به کم کاری تیروئید قبل از بارداری از وضعیت تیروئید خود با خبر باشند و با پزشک معالج خود در مورد مقدار مصرف دارو مشورت کنند.

کم کاری تیروئید (Hypothyroidism) به این معنی است که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید ترشح نمی کند. این بیماری پس از دیابت شایع ترین بیماری غدد درون ریز است. شیوع کم کاری تیروئید در زنان 3 برابر بیشتر از مردان است. خانم ها در دوران بارداری و پس از 60 سالگی بیشتر در معرض ابتلا به کم کاری تیروئید هستند.

کم کاری تیروئید سوخت و ساز بدن را کند می کند و طیف وسیعی از علائم در بیماران ایجاد می شود. به دلیل غیر اختصاصی بودن علائم، تشخیص بیماری اغلب تا مدت ها به تاخیر می افتد. احساس ضعف و خستگی، افزایش وزن، یبوست، اختلالات قاعدگی، ریزش مو و خشکی پوست، اختلال در یادگیری و حافظه، ناباروری و سقط شایع ترین علائم کم کاری تیروئید هستند. تشخیص این بیماری از طریق آزمایش خون و اندازه گیری هورمون های تیروئید امکان پذیر است و معمولا با مصرف قرص لووتیروکسین درمان می شود. بیشتر افراد مدتی پس از مصرف دارو بهبود پیدا می کنند. البته ممکن است بیمار برای همیشه نیازمند مصرف دارو باشد.

photo_2018-12-08_12-54-20.jpg

سنجش و اندازه گیری هورمون های تیروئید در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد و درمان خانم های مبتلا به کم کاری تیروئید که قصد بارداری دارند باید با احتیاط بیشتری انجام شود. تیروئید از اواخر ماه سوم جنینی شروع به ترشح هورمون می کند، بنابراین در 3 ماهه اول بارداری، جنین قادر به ساختن هورمون های تیروئیدی نیست و به هورمون های تیروئیدی که از طریق جفت از مادر دریافت می کند وابسته است. مقادیر کمی از هورمون های تیروئید که از مادر به جنین می رسد در رشد و تکامل مغز نقش اساسی دارد. کم کاری تیروئید درمان نشده در مادر باعث کاهش ضریب هوشی و عقب ماندگی ذهنی در جنین می شود. علاوه بر این سقط جنین، زایمان زودرس، مسمومیت بارداری و فشار خون ناشی از بارداری از عوارض کم کاری تیروئید در دوران بارداری است.

مطالعات نشان داده است کم کاری تیروئید مادر در دوران بارداری با تاخیر رشد کودک پس از تولد ارتباط دارد. این مشکل در مادرانی که در مناطق دچار کمبود ید زنندگی می کنند و همچنین در مادران با بیماری های خودایمنی تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیماتو بیشتر مشاهده می شود. نتایج مطالعاتی که در سال 1999 انجام شد نشان می دهد بین سطح هورمون های تیروئید در خون مادر و رشد مغز جنین رابطه وجود دارد و کم کاری تیروئید تشخیص داده نشده یا ناقص درمان شده در مادران با تغییرات ضریب هوشی در نوزادان آنها ارتباط دارد. نتایج این مطالعه نشان داد نمره ضریب هوشی کودکانی با مادران مبتلا به کم کاری تیروئید درمان نشده به طور متوسط حدود 4 امتیاز از کودکان مادران سالم کمتر و احتمال مشکل در یادگیری در سنین مدرسه و مشکلات رشدی نیز در این کودکان بیشتر است. این مطالعه نشان داد کم کاری تیروئید کنترل نشده در زنان باردار می تواند اثرات طولانی مدتی در کودکان این مادران داشته باشد.

خانم های با کم کاری تیروئید شناخته شده در صورت بارداری باید فورا برای آزمایش تیروئید و مراجعه به پزشک اقدام کنند. آزمایش های عملکرد تیروئید در طول بارداری باید در فواصل مشخص تکرار و بر اساس نتایج، مقدار دارو تنظیم شود تا سطح هورمون ها در طول بارداری در حد طبیعی باقی بماند و از خطرها و عوارض احتمالی پیشگیری شود.

Eva_057_0.jpg

7 پرسش و پاسخ درباره بارداری و کم کاری تیروئید

 ( دکتر محمدرضا مهاجر تهرانی- فوق تخصص غدد و متابولیسم)

 

1) آیا لازم است خانم های مبتلا به کم کاری تیروئید پیش از بارداری اقدام خاصی انجام دهند؟

کم کاری تیروئید در زمان بارداری اهمیت بسیار زیادی دارد، به همین دلیل در این دوران هورمون های تیروئیدی را با دقت و وسواس بیشتری اندازه گیری می کنند. هم چنین خانم هایی که قصد بارداری دارند باید ابتدا از طبیعی بودن سطح هورمون های تیروئیدی شان مطمئن باشند. علاوه بر خانم های مبتلا به کم کاری تیروئید، در بیمارانی که ریسک بالا دارند- در بستگان درجه یک آنها فردی مبتلا به کم کاری تیروئید است- بیماری خود ایمنی دیگری مانند دیابت دارند یا مبتلا به گواتر هستند و اندازه تیروئیدشان بزرگ است، قبل از بارداری هورمون های تیروئید را اندازه گیری می کنند و اگر دچار کم کاری تیروئید حتی خیلی خفیف باشند درمان باید آغاز شود. در خانم هایی که قصد بارداری دارند، حتی اگر هورمون ها خیلی مختل نشده باشند دارو درمانی باید انجام شود.

 

2) کم کاری تیروئید چه تاثیری روی جنین دارد؟

در 3 ماهه اول بارداری رشد مغز جنین وابسته به تیروئید مادر است و اگر تیروئید مادر کم کار باشد و تشخیص داده نشود می تواند روی رشد مغز و ضریب هوشی جنین تاثیر بگذارد. در موارد شدید کم کاری تیروئید ممکن است احتمال سقط جنین افزایش پیدا کند اما در موارد خفیف این اتفاق رخ نمی دهد. در واقع خیلی جای نگرانی وجود ندارد چون اگر کم کاری تیروئید تحت نظر پزشک درمان شود و آزمایش ها طبیعی باشد، مشکلی پیش نمی آید.

 

3) برخی خانم هایی که تحت درمان با قرص لووتیروکسین هستند در دوران بارداری مصرف دارو را قطع می کنند. این کار ممکن است چه عوارضی در پی داشته باشد؟

مصرف قرص لووتیروکسین را نباید با بارداری متوقف کرد زیرا حین بارداری نیاز به مصرف دارو بیشتر می شود و حتی ممکن است 30 تا 50 درصد افزایش پیدا کند. لازم است ابتدای بارداری و هر ماه با آزمایش خون هورمون های تیروئید اندازه گیری شود و بر اساس نتیجه با نظر متخصص غدد مقدار دارو افزایش پیدا کند. لازم به یادآوری است که بعد از زایمان اغلب نیاز به دارو کاهش پیدا می کند.

 

4) فواصل آزمایش های سنجش هورمون های تیروئید در دوران بارداری کوتاه تر است؟

سایر مواقع هر 6 ماه یک بار این کار انجام می شود اما در دوران بارداری هر ماه باید هورمون های تیروئیدی از طریق آزمایش خون اندازه گیری شوند و از طبیعی بودن مقدار هورمون های تیروئید اطمینان حاصل شود.

 

5) آیا نوزادان مادران مبتلا به کم کاری تیروئید ممکن است دچار کم کاری تیروئید شوند؟

فرزندان این مادران به دلیل وجود زمینه ژنتیکی ممکن است در سال های آینده مستعد کم کاری تیروئید باشند. غربالگری کم کاری تیروئید در بدو تولد برای همه نوزادان به طور روتین انجام می شود و در صورت وجود مشکل، نوزاد برای درمان به متخصص غدد ارجاع داده می شود و لازم نیست خانواده ها کار خاصی انجام دهند.

 

6) خانم ها اغلب در دوران بارداری و پس از زایمان از مکمل آهن و کلسیم استفاده می کنند. آیا این مکمل ها روی جذب قرص لووتیروکسین تاثیر دارد؟

قرص کلسیم و آهن جذب قرص لووتیروکسین را مختل می کند، بنابراین این قرص ها باید با فاصله زمانی از هم استفاده شوند. بهتر است قرص تیروئید ناشتا و نیم ساعت قبل از صبحانه مصرف شود و قرص آهن و کلسیم بعد از وعده های غذایی دیگر و هر کدام جدا از هم و با فاصله خورده شود زیرا مصرف همزمان قرص آهن و کلسیم روی جذب هم تاثیر دارد و میزان جذب یکیدیگر را کاهش می دهند.

 

7) گاهی مادران باردار پس از زایمان نیز باید مصرف دارو را ادامه دهند. خوردن قرص لووتیروکسین در دوران شیردهی مشکلی برای نوزاد ایجاد نمی کند؟

مصرف قرص لووتیروکسین با شیردهی منافاتی ندارد و مادران باید مصرف دارو را زیر نظر پزشک ادامه دهند.

 

 

 

محصولات مرتبط: 
مولتی پریناتال  90عددی نیچرمید
1,850,000 ریال
موجود نیست
قرص پریناتال 21 سنتری 60 عددی
790,000 ریال
موجود نیست

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه جدید